Natuur

De Utrechtse Heuvelrug bestaat voornamelijk uit heidevelden, vennen en stuifzanden. Hierdoor is het gebied de woonplek voor veel verschillende diersoorten denk hierbij aan, amfibiëen, reeën, dassen, heideblauwtje en maanwaterjuffer. Daarnaast vormt het gebied een belangrijke bron voor grondwaterstromen richting omliggende natuurgebieden, waaronder de Oostelijke Vechtplassen en de Eempolder.

Tijdlijn Natuur

2025

De Utrechtse Heuvelrug is een gebied met veel reliëf en met een gemengde stuwwalbodem. Hierdoor is er potentie voor een gevarieerd landschap. Een groot deel van deze natuur is in bezit van landgoederen die veel zorg hiervoor dragen. Zij zijn gemotiveerd om de natuur te behouden voor de volgende generatie. Daarnaast komt er steeds meer aandacht voor natuurinclusieve landbouw waardoor bloemrijke akkerranden en bere bodems een toevoeging kunnen bieden op het natuursysteem. Hierdoor wordt de landbouw deels onderdeel van het natuursysteem, waardoor er minder versnippering is en de natuur een groot verbonden geheel kan worden. Momenteel zorgen pesticidegebruik, bemesting en industriële uitstoot voor een hoog risico op vervuiling van de bodem en schade aan natuur. Ook zorgt uitbreiding van de woonkernen ervoor dat er minder water kan infiltreren op de flanken waardoor grondwater- en kwelafhankelijke natuur bedreigd wordt.

2030

Er wordt een start gemaakt met het omvormen van natuur om klimaatbestendiger te zijn. Dit betekent dat bossen verloofd worden en omgevormd worden tot heidevelden. Door gerichte en gebiedsbrede peilverhoging van het grondwater wordt natuur die afhankelijk is van grondwater klimaatrobuust. Wel wordt een deel van dit verhoogde peil gebruikt voor drinkwaterwinning waardoor er rondom de winningen grondwatertekorten kunnen ontstaan. Ook vormt de stijgende recreatiedruk een steeds groter risico. Er zijn minder rustplekken voor dieren en planten hebben steeds minder onverstoorde groeiplaatsen.

2050

Er is een hechte samenwerking tussen landgoedeigenaren en andere gebiedsbeheerders. In dit verband wordt het nieuwe natuursysteem verder ontwikkeld en gemonitord. Deze ontwikkeling is ook in volle gang. Nog niet alle natuur is klimaatbestendig, maar er komen ieder jaar meer hectares bij. Inmiddels schiet door klimaatverandering verdamping van de natuurgebieden omhoog. Hierdoor stijgt de watervraag van natuurgebieden ook. Door lange periodes van droogte en extreme neerslag komt het natuursysteem onder druk te staan. Er sterven ieder jaar grote stukken natuur af. Door de aanblijvende woningnood komt er een grote druk op natuurruimte om te wijken voor woningbouwontwikkelingen.

2100

In 2100 is het natuursysteem intern verbonden zonder barrières en extern verbonden met omringende natuurgebieden zoals de Oostelijke Vechtplassen en de uiterwaarden van de Nederrijn. Om deze verbindingen te kunnen maken zijn er stukken landbouwgrond en zelfs woongebieden opgegeven. De natuur op de plateaus is voor het grootste deel heide en andere lage vegetatie met clusters bos. Op de flanken en de voet is een combinatie van natuur en landbouw te vinden die gedijen bij de grote toevoer van grondwater. Het natuursysteem beheert zichzelf volledig zonder menselijke ingrepen. Dit betekent ook dat niet alles toegankelijk is voor alle recreanten. Zeker loslopende honden zijn niet toegestaan in gebieden waar de grote grazers het gebied beheren.